LICHT ABC
LICHTSTERKTE (Cd)
Lichtsterkte is de uitgestraalde lichthoeveelheid in een bepaalde richting, dus de waarde voor het lichtaccent. De eenheid is Candela (Cd). Bij spots of reflectorlampen opgegeven waarde is de maximum lichtsterkte in het hart van de bundel. U kan dit soort waarden voor onderlinge vergelijking gebruiken.
Let op: hiermee is niet bekend hoe groot de bundel of lichtvelk is. Ook zegt deze waarde niet hoeveel licht een lamp produceert. De lichttechnische definitie is: lichtstroom per sterradiaal.
LICHTSTROOM (Lm)
De totaal door een lichtbron uitgestraalde hoeveelheid licht. Of de lamp een standaard gloeilamp, fluorescentielamp, kopspiegellamp, reflectorlamp, LED-lamp of anders is, doet er niet toe. Ter info: lichtstroom is per seconde. De eenheid is Lumen (Lm).
Een maatstaaf voor de hoeveelheid licht die een beamerlamp kan produceren. Voro thuisgebruik lijkt 100 tot 300 Lumen voldoende. Voor een vergaderzaal met enige algemene verlichting is 500 lumen het minimum. De voor een beamer benodigde Lumen waarde is te berekenen: Lumen = luxwaarde op het scherm x schermoppervlak in m². Een zaal van 30 personen heeft een scherm nodig van 180x135cm=2.5m². Voorbeeld: 2200 Lux x 2.5m² (vereist) 500 Lumen.
LUMINATIE (Cd/m²)
Helderheidsindruk. Alle lichtgevende vlakken hebben een bepaalde luminantie omdat ze licht doorlaten of weerkaatsen. De waarde ontstaat de door het vlak ontvangen lichthoeveelheid te vermenigvuldigen met de reflectie- of transmissiefactor en te delen door Pi (3.14). De luminantie is wat het oog ziet en is onafhankelijk van de afstand. Als je verblind wordt, noemt men de luminantie hoog. De eenheid is Candela per m² of cm².
KLEURTEMPERATUUR (K)
Een getal dat aangeeft hoe warm of koud de lichtkleur is. Ter vergelijking denken we even aan een gloeiend ijzer. Dat is kerstrood bij 1000ºC en witheet bij 1400ºC. Dus hoe hoger de temperatuur des te koeler de lichtkleur wordt. Bij de lampen wordt de temperatuur van platina als maatstaaf genomen en uitgedrukt in Kelvin (K=Klevin). Hier een overzicht van de meest algemene lichtkleuren die voorkomen bij de verschillende soorten lichtbronnen:
| Temperatuur (K) | Omschrijving | Toepassing | Kleurnummer(s) |
| 1200K | Kaarslicht | Sfeerverlichting | |
| 2700K | Extra Warm Wit | Woonkamer, Horeca | 827, 41 |
| 2800K | Extra Warm Wit | Gloeilamp (Wolfraam) | |
| 3000K | Warm Wit | Kantoren, Winkels | 830, 930, 31/32 |
| 3200K | Warm Wit | Halogeen, Classic Green Line | |
| 3500K | Wit | Kantoren, Winkels | 835 |
| 4000K | Koel Wit | Werkplaats, Magazijn, Keuken | 840, 940, 640, 33, 21/22 |
| 4200K | Mengsel Kunst/Daglicht | Film, Fotografie | 942 |
| 5000K | Daglicht | Fototoestel Flitser D50 | 950, 12 |
| 6000K | Helder Daglicht | Middag zon | |
| 6500K | Neutraal wit | Werkplaats, Opslagruimte, TV | 865, 765, 54, 10 |
Warm Wit wordt gebruikt om ruimtes een sfeervolle exclusievere uitstraling te geven. Koel-Wit kleurt een ruimte frisser en is goed toepasbaar in ruimtes waar hygiëne belangrijk is.
KLEURWEERGAVE INDEX (Ra)
Een index met een getal tussen 1 en 100. Je kan ook zeggen dat het in procenten uitdrukt hoe goed of gelijkmatig de kleurweergave van een lichtbron is. De kleurweergave index van temperatuurstralers is 100. De Ra-waarde van straatverlichting ligt tussen de 10 en 60. Bij fluorescentie lampen is dat circo 85 tot 95.
ENERGIE BESPARENDE TIPS
Energielabel
- Gebruik energiezuinige spaarlampen, wat u tot maximaal 80% energiebesparing kan opleveren.
- Gebruik alleen spaarlampen met een correcte energielabel. Dit energielabel waarborgt een laag verbruik met een constante lichtopbrengst, alles volgens Europese normen gecertificeerd.
Tijdschakelklok
- Gebruik tijdschakelklokken om onnodige verlichting te beperken.
- Gebruik, waar mogelijk, daglicht.
- Gebruik, waar mogelijk, DorS-lampen die dimbaar zijn met iedere schakelaar, en gedimd ook nog eens extra energie besparen!
Onderhoud van verlichting
- Verouderde of vervuilde lampen kunnen de totale verlichting tot 50% verminderen; het periodiek schoonmaken van lampen wordt aanbevolen.
- Gebruik lage wattage spaarlampen om de hoge wattage lampen te vervangen.
- Schilder de ruimtes met lichte kleuren. Dit verbetert licht reflectie.
Eenvoudige tips
- Laat verlichting niet branden in een ruimte waar u niet bent. Dus kamer uit: licht uit. Dat geldt voor alle soorten en maten lampen. Ook voor TL-buizen.
- Gloeilampen zijn absoluut niet zuinig. Slechts vijf tot tien procent van de energie wordt omgezet in licht. De overige energie verdwijnt als verwaarloosbare warmte in de ruimte. Elke gloeilamp die langer dan drie uur per dag brandt, kunt u dan ook beter vervangen door een spaarlamp. Goed dus om uw woning eens kritisch onder de loep te nemen en te bekijken waar een spaarlamp op zijn plek is.
- Wanneer u een gloeilamp vervangt door een spaarlamp bespaart u tot tachtig procent op de energiekosten. Gedurende de levensduur van de spaarlamp verdient u circa € 60,00.
Dimmen
Wanneer u een gloeilamp dimt, bespaart u een beetje energie. Dimt u een gloeilamp vaak, dan kunt u beter kiezen voor een lamp met een lager wattage. Dimmen van een halogeenlamp heeft niet veel zin. De besparing gaat volledig verloren in de transformator en dimmer.
Voorbeeld
Een Toplux spaarlamp van 11 Watt geeft net zo veel licht als een gloeilamp van 60 Watt. De spaarlamp verbruikt per jaar (uitgaande van 1000 branduren) 11 kWh elektriciteit, de gloeilamp 60 kWh. Dat is een besparing 49 kWh, ofwel van € 9,80 per jaar. (bij een elektraprijs van € 0,20, prijspijl januari 2009). Binnen een jaar heeft u de aanschafprijs van de spaarlamp er dus al uit. Vanaf dat moment gaat u verdienen op de spaarlamp. Een Toplux spaarlamp brandt gemiddeld 15.000 uren, dat is ongeveer vijftien keer langer dan een gloeilamp (1000 branduren). In die 15.000 branduren betaalt u maar éénmaal de aanschafkosten van een spaarlamp (c.a. 9 euro) en voor de gloeilamp doet u dat vijftien keer (15 x c.a. 0,90 = 13.50 euro).